De Amerikaanse Begraafplaats en Gedenkteken in Henri-Chapelle

The American Battle Monuments Commission (ABMC) - Commissie voor controle op Amerikaanse Militaire Begraafplaatsen - door het VS rechtsstelsel gesticht in 1923, is een onafhankelijke instelling van het uitvoerend comite van de Amerikaanse regering.

Deze commissie is in de eerste plaats verantwoordelijk voor het herdenken van de militaire prestaties geleverd door de Amerikaanse strijdkrachten vanaf hun officiële intrede in de eerste wereldoorlog (6 april 1917). Het aanleggen van militaire begraafplaatsen en gedenktekens inclusief ontwerp, constructie en onderhoud in alle overzeese landen, toezicht bij het ontwerp en de uitvoering van constructies door privé of openbare burgerlijke instanties en/of organisaties en het aanmoedigen van de sponsors, om de onderhoudskosten te dragen, behoort ook tot de bevoegdheid van deze commissie.

Deze begraafplaats, die 23 ha in belsag neemt, ligt op de top van een heuvelrug met een prachtig panorama. Het gebied werd op 12 september 1944 bevrijd door troepen van de 1e Amerikaanse Infanterie Divisie (The Big Red One). Een voorlopige begraafplaats werd op 28 september 1944 in gebruik genomen, 2 tot 300 m ten noorden van de huidige ligging, die bescouwd wordt als een meer aantrekkelijke locatie. Op deze grond rusten thans 7.989 doden, grotendeels militairen, die hun leven gaven in een poging het Duitse tegenoffensief in de Ardennen te stuiten, meer bekend als de “Battle of the Bulge”.

Algemeen
Westelijk van de hoofdweg N-18, die deze gewijde grond doorsnijdt, bevindt zich de uitzichtplatform met de vlaggemast. Het westelijke einde geeft een fraaie uitzicht op het brede dal van de Berwinne en het daarachter liggende heuvelgebied. Het monumentale bouwwerk met de benaming “Memorial” is opgetrokken uit Massangis kalksteen, afkomstig van de Côte d’Or (Frankrijk) en bestaat uit de kapel en het gecombineerde bezoekers- en museumsgebouw, die met elkaar verbonden zijn door een colonnade met 12 rechthoekige pylonen. De colonnade, kapel en museum zijn geplaveid met grijs St. Gothard graniet uit Zwitserland. Oostelijk van de colonnade bevindt zich een uitgestrekt terras met een talus dat naar de graven leidt.

De colonnade
Op de 48 zijden van de 24 pylonen en de 4 zijden van de verbindende pylonen op het einde van de colonnade is het wapen van elk van de 48 Staten, de 3 territoriale gebieden en het District van Columbia ingebeiteld. De voorkant van het grote zegel van de Verenigde Staten is in brons aangebracht op de vloer. De namen van 450 vermisten waarvan het stoffelijk overschot niet is gevonden, dan wel niet is geidentificeerd, zijn gebeiteld in de 48 zijden van de pilaren. De verbindingspylonen op het einde tonen de volgende inscriptie in het Engels, Frans en Nederlands: “HIER STAAN OPGETEKEND DE NAMEN VAN AMERIKANEN DIE HUN LEVEN GAVEN IN DIENST VAN HUN VADERLAND EN RUSTEN IN EEN ONBEKEND GRAF”. Een sterretije geeft degene aan, die naderhand geidentificeerd werden. De doden waren afkomstig uit 42 Staten, het District van Columbia en Engeland.

Bronzen deuren met gepolijste panelen geven toegang tot de kapel. Bij de ingang aan de oostzijde is het volgende opschrift aangebracht: 1941-1945 ** IN DANKBARE HERINNERING AAN DE KRIJSGVERRICHTINGEN VAN HAAR ZONEN EN IN DIEP RESPECT VOOR HUN OPOFFERINGEN WERD DIT MONUMENT OPGERICHT DOOR DE VERENIGDE STATEN VAN AMERIKA. Het interieur is rechthoekig aangelegd, naar een strak ontwerp. Het altaar is vervaardigd van Belgisch blauw en Frans groen d’Issorie marmer. De muur achter het altaar is gemaakt van Belgisch witgeaderd blauw marmer. De zuidelijke muur is van Frans groen d’Issorie marmer. Aan de westerse muur hangen de vlaggen van de Luchtmacht, Cavallerie, Geestelijke Verzorging, Genie, Veldartillerie, Infanterie en een Marine bataillon

De notenhouten kerkbanken zijn gemaakt in Nederland. Het kruis en de banken zijn met opzet niet centraal geplaatst (evenals de verlichting), waardoor het geheel meer in evenwicht is.
De museumruimte is verbonden met de bezoekerskamer aan de zuidzijde van de colonnade. De deuren, net als die van de kapel, zijn vervaardigd uit donker brons met ingezette gepolijste panelen.
Op de westelijke binnenmuur, opgetrokken uit Engelse Portland Whitbed stenen, is een landkaart aangebracht, die een overzicht geeft van de militaire operaties in noordwestern Europa vanaf de landing in Normandië tot het einde van de oorlog. De landkaart is vervaardigd uit zwart Zweeds graniet, de geografische en militaire data zijn aangegeven door middel van ingelegde mozaïek, gegraveerde en gekleurde tekens, duurzam aluminium, brons, enz.
Gegraveerde teksten in het Engels, Frans en Nederlands geven nog meer details. Onder aan de kaart zijn op een plateau van wit Carrara marmer twee belangrijke sleutelplannen aangebracht: de oorlog tegen Duitsland en de oorlog tegen Japan.
Op de zuidelijke muur treft men een soortgelijk maar kleiner overzicht aan: “Aken en de opmars naar de Roer” dat de militaire operaties in de regio illustreert. Een ingraveerde tekst geeft nader uitleg.

De eigenlijke begraafplaats is verdeeld in 8 vakken, genummerd van “A” tot “H”. Deze vakken worden gescheiden door de brede laan en overlangse graspadden. Davidsterren markeren de graven van degene die tot de joodse godsdienst behoren, alle anderen zijn voorzien van een latijns kruis. De 7.989 grafstenen zijn in brede lichte bochten aangelegd op een zacht afhellend grasperk. De doden zijn afkomstig uit de 49 Staten, het District of Columbia, Panama en Engeland. In 33 graven liggen 2 broers naast elkaar, in één geval zelfs 3; daarnaast zijn er grafstenen voor 94 Onbekenden, wiens identiteit alleen de Almachtige kent.
Helemaal vooran bevindt zich het beeld van de aartsengel, die de heldhaftige Doden een lauwerkrans uitrijkt en hun ziel aan de Almachtige opdragt.

Het plantsoen
De gedenkplaats is omgeven met een heg van buxus sempervirens, die doorgetrokken is om de paden, die naar de begraafplaats leiden, af te zetten. Op de grasperken aan ieder einde van het memorial staan groepjes van treurwilgen; ten noorden en zuiden van het grasterras waarop het memorial zich bevindt, staan groepjes van Servische en Noorse spar met tussendoor meidoorn.
Langs de geplaveide toegangsweg tot de gedenkplaats zijn er grote bloembedden met roze Polyantha rozen en bij de colonnade zelf vinden we tal van witte rozen.
Op de begraafplaats zelf vinden we berken, haagbeuken en taxus, en tegen de omgevende muur groepjes van buks. Onder aan de muur groien bovendien groepjes van rhododendron, ponticum, kastanjestruikjes en enkele Noorse sparren.

De architecten verantwoordelijk voor de begrafenisplaats en het memorial waren Holabird, Root en Burge uit Chicago, Illionois. Landschapsarchitect was Franz Lipp, eveneens uit Chicago. Het beeld van de aartsengel is ontworpen door Donald Hord uit San Diego, Californië. De kaarten zijn het werk van Sante Graziani uit Worcester, Massachusetts.
De begraafplaats en het memorial werden afgewerkt in 1960 en de plechtige openingsceremonie vond plaats op 9 juli 1960.

Henri-Chapelle American Cemetery
rue du Mémorial Américain
B-4852 Hombroug
België
Tel.: +32 87-68.71.73
Fax: +32 87-68.67.17